Apabila seorang Muslim meninggal dunia, hartanya perlu dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid. Ramai keluarga tertangguh proses ini kerana tidak pasti dari mana perlu bermula. Berikut adalah panduan asas.
Apa itu Faraid?
Faraid ialah sistem pembahagian harta pusaka Islam yang menetapkan waris yang layak dan kadar bahagian masing-masing berdasarkan hubungan kekeluargaan dengan si mati. Kadar bahagian setiap waris ditentukan mengikut kaedah yang ditetapkan dan boleh berbeza mengikut susunan waris yang masih hidup dalam sesebuah keluarga — sebab itu pengiraan perlu dibuat kes demi kes oleh pihak yang berkelayakan, bukan dianggarkan sendiri.
Langkah 1: Kenal Pasti Waris & Aset
Langkah pertama ialah menyusun senarai lengkap waris yang berpotensi layak (pasangan, anak, ibu bapa, dan seterusnya mengikut susunan) serta senarai aset si mati — termasuk hartanah, akaun bank, KWSP, insurans/takaful, kenderaan dan perniagaan.
Langkah 2: Permohonan Sijil Faraid
Sijil Faraid ialah dokumen rasmi yang dikeluarkan oleh Mahkamah Syariah selepas mendengar permohonan dan mengesahkan waris serta kadar bahagian masing-masing. Sijil ini biasanya menjadi dokumen asas yang diperlukan sebelum harta boleh dipindah milik secara rasmi.
Langkah 3: Permohonan Pentadbiran Harta
Bergantung kepada nilai dan jenis harta, permohonan pentadbiran seterusnya boleh disalurkan melalui Amanah Raya Berhad, pejabat tanah (untuk hartanah), atau mahkamah sivil (untuk harta bernilai lebih tinggi) — proses ini berbeza mengikut situasi setiap kes.
Langkah 4: Pembahagian & Pemindahan Hak Milik
Setelah kelulusan diperoleh, harta dipindah milik atau dibahagikan kepada waris mengikut kadar yang disahkan dalam Sijil Faraid.
Masalah Biasa yang Melambatkan Proses
- Dokumen pemilikan aset tidak lengkap atau tidak dikemas kini
- Waris yang sukan dihubungi atau berada di luar negara
- Pertikaian antara waris mengenai nilai atau pembahagian aset tertentu
- Harta yang tidak didaftarkan atas nama si mati secara jelas (contohnya perniagaan tidak formal)
Addin Associates membantu keluarga menguruskan keseluruhan proses ini — dari permohonan Sijil Faraid sehingga pembahagian selesai — supaya ia dapat diuruskan dengan teratur dan mengurangkan tekanan ke atas keluarga yang sedang berduka.